Met Torda aan de lijn lopen: Kijk, dit kan ik!

door Else Röder

www.ervaringskennisinkaart.nl

Deze keer ga ik met het boemeltreintje richting het zuiden, en daar tref ik in de omgeving van station Mook-Molenhoek, Carolien met haar hond Torda. Torda is een Chesapeake Bay retriever, een teefje van twee en een half jaar, met een mooie zacht bruine kleur en een dikke wat ruige vacht. Dit ras wordt vooral gebruikt voor het terugbrengen van prooidieren, ook uit het water – de wat vettige en waterafstotende vacht is dan snel weer droog. Het is niet zo’n bekend ras, er zijn in Nederland slechts een paar honderd van deze honden. Voor mij is het des te meer bijzonder om kennis te maken met Torda en haar baasje.

Carolien vertelt verder over dit ras: ‘Er is een vereniging voor het ras en men kent elkaar daar allemaal. De honden worden gefokt in werklijnen voor de jacht. Mijn man traint ook met Torda voor de jacht. Daardoor leren we veel over haar karakter. Ze leert om een prooi terug te brengen. We hebben heel toevallig een keer in Canada kennisgemaakt met dit ras en waren onder de indruk van het vriendelijke karakter. Torda komt uit Duitsland, ze heeft een Nederlandse moeder. In huis is ze heel rustig en buiten is ze druk, tenminste als je haar niet onder controle houdt. We wandelen veel en ook loopt ze mee naast de fiets. Dat kan ze heel goed en vindt ze heerlijk. We zijn consequent in onze opvoeding naar haar toe; daar heeft ze recht op, aldus onze trainer. We zien inderdaad in de dagelijkse praktijk dat het voor haar prettig is om structuur te krijgen; ze mag zelf geen initiatief nemen, want anders heeft ze de neiging om alle kanten op te vliegen.’

Wanneer ben je begonnen bij DMD?

‘Vorig jaar rond deze tijd maakte ik kennis met DMD, en vrij snel daarna ben ik naar een workshop geweest, waarin Karin sprak over de omgang met de hond tijdens een bezoek. Vervolgens duurde het nog een half jaar voordat we met de test konden meedoen. Torda is nog jong dus dat kwam eigenlijk wel goed uit. Het ras heeft een tamelijk lange leercurve, langer dan bijvoorbeeld labradors. De honden kunnen uiteindelijk wel een hoog niveau bereiken.

Ik vond de test best spannend want ik kreeg de opdracht om de hond ‘vrij’ te laten lopen aan de lijn, zodat ze de gelegenheid had om te snuffelen aan de mensen die langs de kant in de testruimte zaten. Maar Torda snuffelt alleen als ze daartoe van mij het sein krijgt. Dan doet ze dat ook zeker. Maar ik mocht niks doen, en dan blijft Torda braaf aan mijn voet meelopen. Dat vond ik een beetje verwarrend aan de testsituatie. Maar ze is ruimschoots geslaagd, want ze vindt het heerlijk om geaaid te worden.’

Waar ga je op bezoek met Torda?

‘We gaan naar dagopvang de Lange Vierhout, sinds najaar 2015. De cliënten zijn verstandelijk beperkt, sommigen kunnen zich niet goed verstaanbaar maken. De eerste keer was Judith erbij. Toen we binnenkwamen, zaten degenen die het leuk vinden om bij het bezoek van de hond te zijn klaar, in een grote kring. Ik maakte eerst een rondje zodat iedereen Torda even kon aaien. Die eerste keer was best pittig voor Torda. Ze was na twintig minuten zo moe dat ze midden in de kring op de vloer in slaap viel. Ze moest duidelijk wennen aan de geluiden, aan de onverwachte bewegingen van de mensen om haar heen, aan de omgeving, alles was nieuw.

Inmiddels is Torda gewend aan de bezoekjes en zijn we telkens een half uur tot drie kwartier binnen. Eerst in de kring en daarna nog naar een paar mensen in een andere ruimte. In de loop van de tijd heb ik activiteiten bedacht, die de cliënten met Torda kunnen doen. Bijvoorbeeld, ik neem een bijna lege yoghurtbeker van huis mee en die lepel ik leeg, ter plekke, met een likspaan, en dan mag ieder die dat wil de lepel vasthouden en laten aflikken door Torda. Dat geeft meestal enorm veel plezier. Soms valt er wat yoghurt op de grond en dan likt Torda die ook netjes op. Ze mogen ook een stukje appel of banaan aan Torda geven, of zelf opeten. Altijd net een beetje spanning en veel lol. In de dagopvang zijn hoepels aanwezig en zo kwamen we op het idee om Torda door de hoepel te laten springen. Iemand mag de hoepel vasthouden en dan geef ik Torda het commando dat ze mag springen. Grote hilariteit. Verder ben ik, op speciaal verzoek van de begeleiding van de Lange Vierhout, tijdens mijn bezoek aan het oefenen om Torda te leren een pootje te geven – dat kan ze namelijk nog niet; maar dat hoort er natuurlijk wel bij, bij een hond-op-bezoek.

Een enkeling kan Torda aan de lijn meenemen naar de andere ruimte waar een paar ouderen zitten die ’t leuk vinden om haar even te aaien. Degene die met haar aan de lijn loopt vindt dat altijd geweldig. Het straalt er vanaf: Kijk, dit kan ik!’

Carolien over de Lange Vierhout: ‘Het is leuk om te merken dat ze op deze locatie helemaal zijn ingesteld op het bezoek van de hond. Er staat namelijk altijd een grote bak met hondenspeeltjes klaar met een foto van Torda erbij. De cliënten kunnen dus ook ergens een speeltje verstoppen, dat Torda opzoekt en weer netjes terugbrengt. Ook al ligt het iedere keer op een heel makkelijke plek, iedereen heeft plezier. Verder is er een hondenpuzzel, waarin je een stukje voer kunt verstoppen, onder een van de potjes. En aan het eind van mijn bezoek staat er voor Torda een bakje water klaar. Er is altijd een begeleidster aanwezig die meekijkt in de groep en soms een cliënt helpt met aaien of contact met de hond.’

Torda 3

Had je zelf al ervaring met deze doelgroep?

‘Helemaal niet. Ik ben professioneel violiste geweest. Dus het was niet alleen voor Torda maar ook voor mij pittig, de eerste keren. Ik was niet gewend om om te gaan met verstandelijk gehandicapte mensen. Daar heb ik in het begin wel even aan moeten wennen. En de situatie is complex: je moet zowel op het gedrag van de cliënt letten als op het gedrag van de hond.

In het begin dacht ik dat ik voor ieder bezoek iets anders moest verzinnen, als activiteit met Torda. Maar dat is niet zo. Ik heb een paar dingen verzonnen en ontwikkeld en doe nu iedere keer hetzelfde, of bijna hetzelfde. En dat is prima voor de cliënten, ons bezoek wordt als een vertrouwd ritueel. Ik was er aanvankelijk een beetje onzeker over, maar nee, nergens voor nodig. Bij sommige cliënten zie ik inmiddels duidelijk ontwikkeling in hun reactie op de hond.

Torda

Wat doet het bezoek met jou?

‘Mijn ambitie is niet anders dan dat de cliënten een leuke tijd hebben tijdens mijn bezoek. Ondanks het feit dat deze mensen behoorlijk beperkt zijn, zijn het vrolijke bezoeken. Het mooie is dat we allemaal genieten van het plezier maken. Dat heb ik inmiddels met deze cliënten ervaren en dat zie ik elke keer. Dat vind ik bijzonder om mee te maken. En het doet me goed om te zien dat Torda zo veel plezier oproept. Sommige cliënten kunnen zich verheugen op het bezoek, vervolgens is er voor iedereen het plezier tijdens het bezoek zelf, en soms heeft iemand ‘t naderhand nog een week lang over het bezoek. Bijvoorbeeld, iemand schudde in de week na een bezoek elke dag nog met haar hoofd, net zoals Torda dat deed met een handdoek die ze in haar bek hield en heen en weer schudde.’

Wat vindt Torda ervan?

‘Torda vindt het gewoon heerlijk. Zij doet het werk, ik ben eigenlijk toeschouwer. Maar het feit dat wij dit samen doen, schept ook een extra band tussen ons. Ik merk ook dat Torda in een speciale stemming is tijdens het bezoek. Dat zie ik aan haar staart, die ze iets laag houdt, en aan haar hele houding. Ze is alert en rustig tegelijk, waardoor haar gang enigszins gedecideerd wordt; eigenlijk kun je het ‘t best omschrijven als gefocust. Zo wild als ze kan zijn als ik haar niet onder controle houd, zo wild is ze nooit bij deze mensen.’

Torda ligt heerlijk rustig op haar kleedje onder de tafel, tijdens ons gesprek. Diepe slaap, schokkende pootjes, dromenland… Even later als ik aanstalten maak om weer te gaan, aai ik haar lekkere rulle vacht, en kijkt ze me met een heel vriendelijke blik aan. Terwijl Carolien mij naar buiten geleidt, blijft Torda netjes in de kamer zitten wachten. Een bijzondere, brave hond!